Posted by: Devi Nangrani | जुलाई 2, 2011

Gam Khushi_Arjan Sikayal

 مھاڳ جھڙو ئي ڪجھ

”وڏو ماڻھون ٿِيڻ کان

چڱو ماڻھو ٿيڻ بھتر “

Arjan Sikayal

                                      

Gam Bhinal Khushi

    ڊاڪٽر ارجن سڪايل

وڪارن تي فتح پائڻ لاءءِ جدوجھد ڪرڻ، تحقيق، منش جاتيءَ جو مقصد ھئڻ گھرجي. اِھوئي مشالي جيون جو اعلي مقصد آھي. ھونئن به، موڪش لاءِ سڀني ڌرمن ۽ مذھبن جو پيغام ھڪڙو ئي آھي ۽ ساڳيو ئي آھي ته وڪارن کان پاسو ڪريو ۽ وڪارن تي فتع پايو. من وچن ڪرم سان ڪام، لوڀ، موھه ۽ اھنڪار تي سوڀ حاصل ڪريو، نه ته به اُنھن تي ظابطو رکڻ لاءِ ڪوشش جاري رکو.

          ديوي ناگراڻي پنھنجي ھن ڪاويه رچنا ۾ ھي ھيٺيون شعر لکي منھنجي روح کي راحت پھچائي آھي.

من وچن  ڪرم  سان  نڀايو  آ،

دل ته ديويءَ جي شرمسار نه آ. 27

منھنجي پنھنجي مڃتا آھي ته ڪا به للت ڪلا، قلمقاري، چترڪاري، سنگتراشي وغيره فقط وندر ورونھن ۽ وڏائي حاصل ڪرڻ لاءِ نه آھي. وڏو ماڻھو ٿيڻ لاءِ گھڻيئي ٻيا وسيلا ۽ وجھه آھن، پر چڳو ماڻڳو ٿيڻ لاءِ للت ڪلا جڳ پيچرو وٺي ھلڻ جي چونڊ ڪرڻ ئي پڪ ئي پڪ (شايد نه) بي جوکو ۽ خاطريءَ جھڙو عمل چئي سگھجي ٿو. قليچ بيگ سچ چيو آھي؛

”دنيا ۾ دل جو مطلب پورو ٿيو ته ڇا ٿيو

عالم جي ٿيو نه عامل، دفتر لکيو ته ڇا ٿيو.“

سوامي ٻوڌراج به ساڳي ڳالھه ڪئي ؛

علم کان وڏو پڙھه رسالو عمل جو“

ديوي ناگراڻيءَ جو ھي ڪتاب نظر مان ڪـڍڻ بعد چئي سگھان ٿو ته ھيءَ شاعرا لکي ٿي ته مقصد ۽ منزل جي چونڊ ڪرڻ بعد لکي ٿي. اِھا به منھنجي مڃتا آھي ته لکڻ لاءِ ڪو نه ڪو پيغام جيءَ ۾ جايون جوڙي ٿو. اِھو پيغام پنھنجي من لاءَ چھبوڪ بڻجي اچي يا ساري سنسار لاءِ ڪو نياپو بڻجي پوي ٿو، يا نقشو ڪڍي واٽ  ڏيکاري ٿو. اچو ته ديوي ناگراڻيءَ ڪي ٻُڌون؛

وڏيِ ھِڪ خوشيءَ لاءِ نادان بڻجي

25. ننڍي ڪنھن خوشيءَ کان نه منھڙو مٽائج

ٻچن ٻارن ۽ محبوب مائٽن کي ڇڏي اُھسڻ لاءِ يتن ڪندي ديس کان پري پرديس وسائي، اِنسان ڪنھن وڏي خوشيءَ لاءِ ننڍريون خوشيون قربان ڪرڻ لاءِ تيارآھن، ڇا لاءِ جو اُنھيءَ وٽ پوري تڪ تور ئي ڪانھي ته سچ پچ املھه خوشي ڪھڙي آھي. اِن طرح ديوي ناگراڻيءَ جي شاعري سڦلتا جون چاڙھيون چڙھندي پاٺڪ کي به اوچيءَ منزل جو پانڌيئڙو بڻائيندي ٿي  وڃي. اِن مان لڳي ٿو ته ھيءَ ڀينڙي فقط شاعرا نه آھي پر جيون جي فيلسوفيءَ جون ڳنڍيون کوليندي، ملھن ۽ قدرن جو پرساد ورھائيندي اسان جي لاءِ رھبر بڻجي آئي آھي. دادا دکايل لکيو ھو؛

رام رنگ سان رنگ جوڳي

ڇا ھي ويس رڱائڻ ۾.

شاعراڻو چولو پائي، چند سُھڻيون سٽون لِکڻ سان به قدر ٿيندو آھي پر امر ڪردار ته اھو بڻجندو آھي جيڪو شاه لطيف وانگر اسان کي واٽون ڏيکاري ويندو آھي؛

” تتيءَ ٿڌيءَ ڪالھه ڪانھي ويل وھڻ جي.“

اچو ته وري ھن ڪتاب جا ورق ورايون. ديوي لکي ٿي ؛

ھيِ جيون سُکن ۽  دُکن جو آ سنگم

خوشيءَ ساڻ ڏِسُ تون ٻنھي سان نڀائي42٠

۽ وري ھڪ سھڻي طنز ۾ ٻاون ٻانڀڻن ۽ اجاين ڏٽن ۽ آسرن تي چوٽ ڪندي چوي ٿي؛

وِڪارن ۾ ميرو سدا من تڏھن ڀي

وڃي پاپ گنگا ۾ ٻوڙي اچي ٿو. 78

شاعرا کي پڪ آھي ته اشُڌ آتما جو تڏھن ٿو احساس ٿئي جڏھن پنھجو پاڻ کي پنھنجن نظرن ۾ ڪريل ٿو ڏسجي.

ڪِريو آھ پنھنجي نظر م ھوُ ايڏو

نه ڪنھنجي نظر سان نظر ٿو ملائي. 16

ديويءَ شعر لکڻ جو ھڪڙو وڏو سبب پڻ ڳولھي لڌو آھي.

 

غم جو بارُ وڌي ويو وِت کان

شحر لِکڻ سان ٿي ھلڪي دل. 60

اِھو سبب ڀلي سڀني سان لاڳو نه ٿئي يا ڪن کي اوءُکو به لڳي پر ڪن کي تن اِھو دل سان پڻ لڳندو. ھن جي شعر ۾ عياشي احساسن ءَ شرابي جذبن جون ڳالھيون تمام جذوي نظر ٿيون اچن، ڇو جو اھو شوق ڏاڏن ۽ نانن اڃا تائين نه ڇڏيو آھي، پر ڏاڏيون ۽ نانيون اھا واٽ وٺڻ ۾ اڃا تائين  محجوب رھنديون ٿيون اچن، نيٺ ته عورت ۽ حيا جو ناتو چولي دامن جو ناتو آھي.

ديويءَ جو ھي ڪاويه سنگره خيالن جي اڇوتي ھئڻ ۽ ٻوليءَ جي ٻل جو ۽ قلم جي قوت جو ضامن بڻجي اسان جي سامھون آيو آھي. تنھن جو ھڪڙو سبب ڏات ۽ ڏاھپ جي سنجيدگي آھي ته ٻيو وڏو سبب ھڪ قابل قلمڪار ۽ وڏي درجي واري شاعر واسديو نرمل جي رھبري پڻ ظاھر پيئي پسجي جو ھن صاحب ھن ڪتاب تي بخوبي نظرشاني ڪئي آھي.

 

آخر ۾، ھن جي ازلي سچائيءَ جي اظھار جو نمونو پيش ڪريان ۽ پوءِ پنھنجي بيان سان ھن مھاڳ جو ڀوڳ پايان. ديوي لکي ٿي؛

 

بھانن سان ديويءَ کي ٽاري ٿو سگھجي

مگر مؤت کي ڪين ٽاري سگھان ٿي. 13

مونکي به چوڻو پيو آھي؛

” بھانن سان ديويءَ کي ٽاري سگھان ھا

مگر حڪم ھن جو  اکين تي رکيو مون.“

 

                                                ارجن سڪايل                

                                      ( 5 جون 2004)

 

Advertisements

एक उत्तर दें

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदले )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदले )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदले )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदले )

Connecting to %s

श्रेणी

%d bloggers like this: